galeria jest nie­czynna w dniach 6 – 22 sierp­nia 2022



Wystawa odkrywa mało znane, a nie­zwykle inspirujące, oblicze współczesnej fotografii. Faceci (1989-1990) oraz Fotografia barwna (2010) to tytuły dwóch nie­codzien­nych serii fotograficz­nych, których autorami jest dwójka mieszkających w Pradze artystów – Lukáš Jasanský i Martin Polák. Ludzie podglądani na ulicy i staran­nie kom­ponowane, choć bardzo codzienne martwe natury – zwyczajność staje się tu przed­miotem wysmakowanej gry. Prowadzi ona do zaskakujących, estetycz­nych przygód, ale i bar­dziej general­nej reflek­sji na temat istoty fotografii, jej relacji do rzeczywistości, funk­cji dokumen­tal­nej i kreacyj­nej. Zestawienie tych dwóch cykli sami artyści komentują z właściwą sobie precyzją: „Kolorowe martwe natury są jasne i czyste, a Faceci – bardzo prawdziwi”.

 

Fotografia barwna przywołuje obrazy ujmująco klarowne i nieco rustykalne zarazem. Intensywność i czystość koloru zwodzi w równym stop­niu co aluzje sym­boliczne poszczególnych kom­pozycji. Martwe natury sfotografowane przez Jasanský’ego i Poláka dzieją się niejako po końcu historii sztuki, w niezobowiązującej, bez­czasowej atmos­ferze oczekując – niczym w połowie napełnione naczynie – na uzupełnienie nowymi sen­sami i znaczeniami, bądź prze­ciw­nie, ostateczne wyczysz­czenie z prostych, nar­racyj­nych skojarzeń na rzecz sur­realistycz­nej gry barw i przedmiotów.

 

Faceci to bez­litosna próba użycia fotografii w prosty i naturalny, choć nie­koniecz­nie oczywisty sposób – aby zdokumentować coś, co w ogóle nie wydaje się ciekawe. Przeciętni, anonimowi mężczyźni w średnim wieku, fotografowani z dystansu, w nie­wy­szukanym, miej­skim sztafażu to swoista, przy­ziemna antyalegoria burz­liwego czasu prze­mian lat 1989-90 kiedy to powstawały zdjęcia z tego cyklu. Mężczyźni idą, zatrzymują się, czekają, patrzą, widzą lub nie widzą. Wyjęci z tłumu i kon­tek­stu społecznego tworzą nie­spodziewanie osobny, oryginalny gatunek; pozbawiony prze­wod­niej myśli i formy, bezwładny i bez­bronny, ale przerażająco auten­tyczny pomnik stagnacji epoki póżnego komunizmu.

 

Lukáš Jasanský i Martin Polák pracują wspólnie od 1985 roku. Od tego czasu zrealizowali 27 cykli zdjęć, w których na różny sposób testują konwencjonalność medium fotograficz­nego. Ich prace czerpią zarówno z tradycji sztuki kon­cep­tual­nej jak i klasycz­nej fotografii studyj­nej, krajobrazowej czy ulicz­nej, nie­zmien­nie przy tym uwodząc sub­tel­nym poczuciem humoru. Jasanský i Polák należą dziś do najważniejszych współczesnych czeskich fotografów, skutecz­nie dekonstruujących tradycję wystylizowanej i kotur­nowej fotografii artystycz­nej. W 2012 roku nakładem tran​zit.cz i JRP|Ringier ukazała się ich monografia zawierająca kilkanaście tysięcy fotografii.

 

Wystawie w Rastrze, przy­gotowanej we współpracy z galerią Svit z Pragi, towarzyszyć będzie prezen­tacja i kier­masz książek fotograficz­nych artystów oraz wykład i dys­kusja poświęcone nowej czeskiej fotografii i jej pol­skim odniesieniom. To również pierw­sza solowa prezen­tacja prac Jasanský’ego i Poláka w Polsce. Na początku przyszłego roku ich indywidualny pokaz, kuratorowany przez Adama Mazura, zaprezen­tuje BWA w Tarnowie.

 

Za wspar­cie organizacji wystawy ser­decz­nie dziękujemy Czeskiemu Cen­trum w Warszawie.

 

 


WYSTAWy 2014

Lukáš Jasanský, Martin Polák
FOTOGRAFIA JASNA I PRAWDZIWA

05.04-17.05.2014

Wernisaż w sobotę, 5 kwietnia, godz. 18:00-21:00

 

Tego samego wieczoru, równolegle z wystawą Lukáša Jasanský'ego i Martina Poláka, w księgarni Raster Editions prezentujemy pierwsze kolekcjonerskie portfolio Kuby Dąbrowskiego "Podlaski niebieski", wybitnego fotografa życia codziennego, jednego z najbardziej wpływowych artystów pokolenia dzisiejszych 30-latków.